در قرن سوم قبل از ميلاد (حدود 2000 سال پش) اخترشناس یونانی با حدود 2 در صد خطا با استفاده از يك اصل هندسي ساده شعاع و محیط زمين را اندازه گرفت.

او سر كتابدار موزه اسكندريه و نخستين كسي بود كه اندازه زمين را محاسبه كرد . وي متوجه شد كه در ظهر روز تابستاني آفتاب تابستاني ، ستونهاي عمودي در شهر سين (اسوان امروزی در مصر ) هيچ سايه اي نمي اندازد اما همان وقت در اسكندريه در شمال سین ستون های عمودي عقربه ساعت خورشيدي سايه مي اندازد . با اندازه گيري طول سايه و ارتفاع ستون ، وي تعيين كرد كه فاصله اسكندريه با سمت الراس ، 7.2 درجه است و از آنجايي كه اين رقم حدود يك پنجاهم 360 درجه است پس فاصله اسكندريه تا سين 5000 استاديوم(مقياس آن زمان) پس محيط زمين بايد پنجاه برابر فاصله اسكندريه و سيرن باشد . سپس محيط زمين به دست آمد و به اين ترتيب قطر زمين به دست مي آيد كه فقط 150 كيلومتر با ميزان فعلي تفاوت دارد .در آسوان (شهري كنار رود نيل) مشاهده مي شد كه ظهر روز اول تابستان چاه هاي عميق به وسيله نور خورشيد روشن مي شود و ميله هاي عمود روي زمين سايه ندارند.

اراتستن در اسكندريه واقع در 790 كيلومتري آسوان در همين روز به خصوص ميله هایی را به طور عمود روي زمين قرار داد و زاويه پرتو هاي خورشيد را با ميله اندازه گرفت.

طبق محاسبات او اين زاويه 7 درجه و 12 دقيقه يا حدود 0.02 يك دور كامل دايره به دست آمد.

چون زاويه به دست آمده با زاويه اي كه امتداد دو ميله ي عمود در دوشهر آسوان و اسكندريه مي سازد برابر است در نتيجه شعاع زمين به دست مي آيد.



تاريخ : یکشنبه سی ام تیر 1387 | 18:36 | نویسنده : سینا سلطانی |
  • روزنامه
  • خنجر